طباطبائي تبريزي، سيد محمد:
هداية الحجاج (سفرنامه مكه 1258-1259 ش) به كوشش: رسول
جعفريان 296ص، جلد نرم، 16.5*23.5سانتي
متر قم: نشر مورخ، 2007، چاپ
اول شابك:
0-84-9051-964-978 نويسنده اين سفرنامه، از خاندان
سادات طباطبايي تبريز و از تحصيل كردگان مدارس جديد است. او كه با فرهنگ روز
دنيا آشنا بوده، در سال 1258 خورشيدي، همراه گروهي به رياست «ميرزا شفيع»، از
رهبران مذهبي شيخ تبريز و از علماي مشهور و مورد احترام آن ديار، عازم سفر حج
شد. بنا به تصريح نويسنده، او يادداشت هاي سفر را در همان زمان مسافرت نوشته
و زماني كه از سفر بازگشته، به تدوين آن يادداشت ها پرداخته است. هدف «سيد
محمد رضا طباطبائي تبريزي» نگارش سفرنامه بوده است و نه شرح مناسك حج.
بنابراين، نبايد تصور كرد كه «هداية الحجاج» به معناي هدايت حجاج به مناسك حج
است. در واقع، هدف اصلي نويسنده از نگارش اين سفرنامه آن است كه خواننده آن
روزگار را با مفهوم «مدنيت» آشنا كند؛ مفهومي كه براي او ارزش و اعتبار ويژه
اي داشته است. او مي خواسته است تا خواننده اين سفرنامه بداند در چه روزگاري
زندگي مي كند و ابعاد مدنيت تا كجا پيش رفته است. هدف ديگر نويسنده، ارائه
اطلاعاتي مفيد به مسافران و زائران مكه است، تا بدانند از كدام مسير بروند،
از چه وسايل نقليه اي استفاده كنند، و به عنوان مسافر چه رفتاري داشته باشند
تا كمتر با مشكل روبرو شوند.
